Voor het tweede jaar op rij organiseerde Lokaal bestuur Turnhout samen met Be Planet een projectoproep om een boost te geven aan projecten, gedragen en gerealiseerd door burgers en verenigingen, die bouwen aan een duurzame toekomst in de stad.  Om de projectoproep financieel meer draagkracht te geven, ondersteunden lokale bedrijven zoals Cartamundi en Groep Idewe de oproep, en ook Elia, structurele partner van Be Planet. Voor hen was dat partnerschap een kans om ook een positieve bijdrage te leveren aan de lokale gemeenschap in Turnhout, en tegelijk om ervaringen uit te wisselen met de laureaten.

De oproep richtte zich tot feitelijke verenigingen, vzw’s en coöperaties. Ook scholen konden dit jaar een dossier indienen. De focus lag op de ecologische transitie, het klimaat en de maatschappij. 

Ontdek hieronder niet enkel de 9 laureaten maar ook het project dat de aanmoedigingsprijs van de stad heeft gewonnen.

Een groene plek dankzij de VZW CAW De Kempen

Hun Welzijnscampus wil een knooppunt zijn in een sociale en duurzame stad. Wekelijks komen er honderden inwoners van Turnhout en omstreken langs voor psychosociale hulpverlening, voor praktische hulp en een gesprek of een kop koffie. De Welzijnscampus is met veel aandacht voor duurzaamheid gebouwd, met o.m. een hoge isolatiegraad, intensief regenwaterhergebruik, zonnepanelen en groendaken.
Met dit project gaan ze een stap verder door de binnentuin van het gebouw te verduurzamen en toegankelijker maken.

Het project bestaat uit een reeks samenhangende en elkaar versterkende ingrepen die inzetten op duurzaamheid, weerbaarheid en sociale verbondenheid. Deze stappen vormen het begin van het project. In een tweede fase bouwen ze verder op wat ze leren en stellen ze verfijnde en nieuwe acties voor.

Het projectvoorstel wil een synthese vormen tussen ecologische duurzaamheid en mensgerichte duurzaamheid. Elk projectonderdeel heeft zowel een ecologische als een welzijnsimpact. Meer zelfs, het ene kan niet zonder het andere en samen versterken ze elkaar. Bvb. in de moestuin zetten ze in op arbeidsprocessen (samenwerken, organiseren,…), stimuleren ze welzijn (door als groep samen aan een
zingevend initiatief te werken) en tegelijk produceren ze samen lokaal voedsel met een duidelijke ecologische meerwaarde.

Het VZW T’ANtWOORD lanceert het Mobiel buurtrestaurant t’HERT

T’ANtWOORD is een erkende vereniging waar armen het woord nemen.  Via een mobiel buurtrestaurant willen ze gezonde, goedkope maaltijden toegankelijk maken voor mensen in armoede en andere kwetsbare situaties. Met een volledig uitgeruste bakfiets strijken ze 1x per week neer in een kwetsbare buurt of woonwijk van Turnhout. Het aanbod bestaat uit betaalbare meeneemmaaltijden die bereid worden met voedselsoverschotten en gemaakt worden voor en door mensen in kwetsbare situaties.

Het mobiel buurtrestaurant is echter veel meer dan materiële hulpverlening. Met dit concept zetten ze in op het zoeken, vinden en bereiken van mensen in armoede en het creëren van ontmoeting. Mensen in armoede leven vaak in sociaal isolement en hebben moeilijker toegang tot zorg en andere dienstverlening. De ontmoeting die ontstaat – zowel met medewerkers en vrijwilligers van T’ANtWOORD als met andere klanten van het mobiel buurtrestaurant – wordt aangegrepen om naar mensen te luisteren en in te spelen op hun vragen, noden en behoeften. Dit doen ze via informatiedeling, doorverwijzing naar bestaande dienstverlening, toeleiding naar buurtwerkingen en ontmoetingsruimtes, … Op deze manier vergroten ze de zelfredzaamheid en de betrokkenheid van mensen in armoede, zetten ze in op sociale cohesie en buigen ze voedselhulp om tot structurele armoedebestrijding.

Stoktse Deelplein dankzij de VZW Buurtwerk Stokt

Deze vzw wil de leefbaarheid van de buurt en het welzijn van haar bewoners bevorderen door hen te motiveren om dit zoveel mogelijk in eigen handen te nemen. Daarom betrekken ze zo veel mogelijk bewoners bij de werking van het buurtwerk. Zo werken ze concrete noden en behoeften van de bewoners met respect voor eenieders overtuiging en zonder discriminatie ten aanzien van huidskleur, geslacht, nationaliteit, met prioriteit voor de meest kansarme groepen in de wijk.

Het  project draait rond het Stoktseplein, een groot binnenplein midden in de wijk Stokt. Het nieuwe buurthuis van Buurtwerk Stokt en de repetitieruimte van Theater Stap liggen aan en op het plein. Het plein is door het grote aandeel verharding momenteel een hitte-eiland bij droogte en bij regenpieken zijn er problemen met de afvoer van het regenwater. Met dit project willen ze van het Stoktseplein een aangenaam, groen deel-plein maken. Een plein waar mensen uit de buurt spontaan naartoe komen om te genieten en te delen in de brede zin: overschotten, materiaal, ideeën, …

Verschillende projecten staan op de agenda: regenwater recupereren en hergebruiken, verschillende circulaire economie projecten, verticale begroeiing voorzien, inclusieve activiteiten organiseren.

AMAI Plantenbak door vzw Amai

AMAI, een vzw in oprichting, heeft een tweeledige maatschappelijke doelstelling: enerzijds willen ze bijdragen aan een beter milieu door plastic te recycleren en meer bewustzijn rond het plasticprobleem te creëren, anderzijds willen ze het welzijn van ouderen verbeteren.

Dat willen ze doen door van gerecycleerd plastic rolstoelvriendelijke plantenbakken te maken voor ouderen. Ouderen kunnen dus in hun rolstoel blijven zitten terwijl ze tuinieren. Tuinieren heeft een positief effect op het welzijn van ouderen. Ze kunnen verschillende prikkels ervaren en voelen zich nuttig en worden weer in hun sterkte gezet. Het is een therapeutische bezigheid. Door deze plantenbak met een ergonomisch design aangepast aan rolstoelen te maken van gerecycleerde plastic, dragen ze ook bij aan een beter milieu.

Dit project is begonnen als een schoolproject van drie studenten van de Thomas More hogeschool in het kader van het excellentietraject voor studenten die op zoek zijn naar een extra uitdaging en impact willen creëren in de wereld. (zie project van Thomas More hogeschool).

Na de finalisering van het design en het productieplan, beginnen ze aan een eerste pilootproject bij woonzorgcentrum Sint-Lucia. Nadien volgt een aanpassingstraject, waarin ze de plantenbak gaan optimaliseren.  Hierna volgt de schaalvergroting, zodat ze op grotere schaal de plantenbakken kunnen leveren aan meer woonzorgcentra, maar daarna ook aan andere doelgroepen, zoals alle senioren, voor mensen thuis in de tuin of mensen met een fysieke beperking.

Feitelijke vereniging MATCH! ijvert voor minder auto’s in centrum Turnhout, Hoera!

Match! is een proefproject fietsdelen voor personen- en goederenvervoer in de Turnhoutse Buurt Vaart dat resulteert in een kopieerbaar model voor de andere wijken en zo een duurzaam alternatief voor korte verplaatsingen met de auto mogelijk maakt voor de hele stad Turnhout.

Hoe willen ze dit realiseren?

  • matchen van de expertise van bestaande projecten, m.n. Buurtsalon Vaart en Fietsen zonder Leeftijd Turnhout, om in een nieuw project fietsdelen voor personen- en goederenvervoer op niveau van een wijk mogelijk te maken.
  • de beschikbaarheid van een cargofiets en een elektrische riksja matchen met de noden van en kansen voor de wijk, om zo een inspirerend model voor een fietsdeelsysteem te ontwikkelen. Dit impliceert tevens een partnership i.v.m. duurzaam vervoer met ondernemers en organisaties die goederen en diensten leveren aan de wijk.
  • de haalbaarheid toetsen van het fietsdeelsysteem om het ontwikkelde model aan te passen en te matchen van met de werking van andere wijken en zo een fietsdeelsysteem voor personen en goederen uit te rollen in de hele stad.

Een broedplek voor de Oeverzwaluw dankzij VZW Natuurpunt Turnhoutse Kempen

Oeverzwaluwen zijn een bedreigde vogelsoort door o.a. het verdwijnen van broedgelegenheden. In Turnhout staat de vogel onder enorme druk. De officiële lijst voor Vlaanderen vermeldt de oeverzwaluw als “ bijna in gevaar”. Door het verticaal afgraven van een oude zandberg op het domein van WZC Sint-Lucia (Heizijde, Turnhout), creëren ze broedgelegenheid. Oeverzwaluwen zijn kolonievogels en zij graven zelf hun gangen in verticale zandwanden. Op het einde van  die gang worden de eieren gelegd.

Thomas More Kempen vzw (campus Turnhout) lanceert Moonshot Turnhout: Do nuts, do Donuts

ICE Cube, de innovatie- en ondernemershub van Thomas More Kempen (TMK) daagt studenten uit om maatschappelijke impact te creëren via sociaal en duurzaam ondernemerschap (www.thomasmore.be/ice-cube). Binnen ICE Cube startte vorig academiejaar het ICE Honours excellentieprogramma voor moonshot-denkers. Dertig studenten gingen de uitdaging aan. Ze verruimden hun blik op de wereld door wekelijks samen te werken met studenten van andere opleidingen, docenten en ondernemers rond een sociaal project gelinkt aan de SDGs. De eerste studenten behaalden hun ‘Honours degree’ (zie project van AMAI).

De toolbox die ze gebruiken om studenten te begeleiden is gebaseerd op het Climate LaunchPad en de SDG’s. Climate Launchpad is ook een globale beweging met nationale leads en een internationale wedstrijd. Het motto dekt de ambitie van het ICE Cube team: There is nothing out there, that we cannot solve. De focus ligt op klimaatverandering. Samen met VITO & OVO (Ondernemers voor ondernemers) integreerden ze sociaal ondernemerschap in deze toolbox en maakten er recent een online versie van.

Dit academiejaar zetten ze met het Honours-programma in op ‘ICE-Donut’. Ze vertrekken vanuit een toekomstgericht sociaal-economisch model (de donut economie van Kate Raworth) waarin de mens centraal staat om maatschappelijk impact te creëren binnen de draagkracht van de aarde. Ze trekken bewust de kaart van het klimaat. Ze focussen op intergenerationele (junior-senior), interculturele en interdisciplinaire samenwerking. Concreet zullen studenten de opdracht krijgen om in Turnhout op zoek te gaan naar uitdagingen rond duurzaamheid, en hier een moonshot-oplossing voor uit te werken. De keuze van de thema’s wordt aan de studenten overgelaten. 

GO! Talentenschool Turnhout Campus Boomgaard – Talentenschool: duurzaamheid met PIT

Talentenschool Turnhout is een school met PIT (Persoonlijk, Innovatief, Talentgericht): als experts in talentontwikkeling zetten ze hun groene collega’s in hun kracht bij door hen de kans te geven mee te denken over een duurzame school. Hun nieuwbouwproject en het certificaat als MOS-school zijn één van de vele verwezenlijkingen van de school. Ze werken rond duurzaamheid door innovatie en projectwerking.  Zo is er een actieplan 20-23 opgesteld met duidelijke doelstellingen. Om dit actieplan voor te bereiden, uit te voeren, op te volgen en te evalueren heeft de school er bewust voor gekozen om een MOS-coördinator hiervoor ruimte te geven. Eén van de eerste verwezenlijkingen was de totstandkoming van een eigen recyclagepark op hun domein.

Via deze subsidie willen ze volgende zaken realiseren:

  • Onderdak bieden aan 80 000 bijen
  • Make over van het ecologisch tuintje
  • Buitenklassen maken
  • Acties rond bewustmaking energie

Talentenschool Turnhout Campus Zenit bouwt een Contaierpark

Als school met vooral studierichtingen in de harde sector (automechanica, houtbewerking, elektriciteit, grafische en publiciteit) hebben ze te maken met behoorlijk wat afval. Daarom willen ze graag op school een containerpark installeren, zodat leerkrachten en leerlingen bewust leren omgaan met afval en leren sorteren en recycleren want helaas is dit niet voor iedereen even duidelijk.

Ze willen graag volgende containers voorzien: KGA, hout, plastiek, ijzer, PMD, restafval, papier, chemische producten en motorolie.

De leerlingen van publiciteit zullen ze naast het sorteren en recycleren ook betrekken bij het ontwerpen van de juiste logo’s op de containers. Dit zorgt ervoor dat het voor iedereen duidelijk is welk afval waar thuis hoort.

Het stadsbestuur reikte ook een aanmoedigingsprijs uit ter waarde van 1 500 euro aan het project ‘Spot de G-spot’ van de feitelijke vereniging Meer natuur in de stad. 

Door de aanleg van 4 eetbare en/of groene spots en de sensibilisering en stimulans die ermee samengaan maken ze Turnhout meer bestand tegen klimaatopwarming en uitdroging.

Tegelijk brengen ze mensen samen, maken ze hen verantwoordelijk voor een stukje natuur in de stad en versterken ze het stedelijk weefsel. Daarbij zorgt eetbaar groen voor meer verbondenheid met en appreciatie voor natuur.